A1 · Articoli
«Il caffè, l'Italia, il lunedì»: siedem form i użycie rodzajnika
Jedno słowo, siedem form i dźwięk, który o nich decyduje — plus prawdziwy sekret: KIEDY rodzajnik jest potrzebny, a kiedy nie.
45mincała
karta
46pytań
w ćwiczeniach
6stron,
jedna po drugiej
01 · Sedno tej karty
Wszystko w jednej tabeli
: ( ). (/), (/) — — .
| Warunek | Forma | Przykład |
|---|---|---|
| męski lp. + spółgłoska | il | il treno |
| męski lp. + s impura, z, gn, pn, ps, x, y | lo | lo zaino · lo pneumatico |
| męski lp. + samogłoska | l' | l'amico |
| żeński lp. + spółgłoska | la | la cucina |
| żeński lp. + samogłoska | l' | l'amica |
Złota zasada
: . / / . : «», « ».
| Rodzaj · Liczba | + spółgłoska | + s impura, z, gn, pn, ps, x, y | + samogłoska |
|---|---|---|---|
| Maschile sing. | il (il treno) | lo (lo zaino) | l' (l'amico) |
| Maschile plur. | i (i treni) | gli (gli zaini) | gli (gli amici) |
| Femminile sing. | la (la cucina) | la (la stazione) | l' (l'amica) |
| Femminile plur. | le (le cucine) | le (le stazioni) | le (le amiche) |
1
Rodzaj męski czy żeński?
sì → męski → il/lo/l'/i/gli
no → żeński → la/le/l'
2
Jeden czy więcej?
sì → liczba pojedyncza
no → liczba mnoga (i/gli/le)
3
Jaki dźwięk następuje?
sì → samogłoska → l' / gli
no → spółgłoska → il/i; s impura/z/gn/pn → lo/gli
lo zaino
plecak
l'ombrello
parasol
il treno
pociąg
il caffè
kawa
la chiave
klucz (ż. po włosku!)
Czy wiesz?
/ . , : .
02 · Jaka forma · i KIEDY się ją stawia
Formy (szczegółowo) i — przede wszystkim — zastosowania
il / i
, . → .
il mercatoil caffèil pontei ponti
lo / gli
, +, , , , , , . → .
lo studentelo zainolo gnomolo psicologolo yogurtgli zaini
l' / gli
: , ( ).
l'amicol'invernogli amicigli occhi
la / le
, . → .
la cucinala stazionele cucine
l' / le
: , .
l'amical'acquale amichele acque
, : (..) (..) . : / . · ; (/) .
TAK — z rodzajnikiem
- Categorie/gusti generali: Mi piace il caffè. Amo la pizza.
- Nomi astratti: La pazienza è una virtù. Il tempo vola.
- Giorni per abitudine: Il lunedì ho lezione. La domenica dormo.
- Paesi e regioni: l'Italia, la Polonia, la Toscana, la Sicilia
- Parti del corpo: Mi lavo le mani. Ho mal di testa: la testa mi fa male.
- Titolo + cognome (parlando): il signor Rossi, la dottoressa Bianchi
- Ore e date: Sono le tre. Il 25 aprile è festa.
BEZ rodzajnika
- Nomi di città: Vivo a Roma. (non «la Roma») — Torino è bella.
- Possessivo + parente al singolare: mia madre, tuo fratello, sua sorella
- Dopo questo/quello: questo libro (mai «questo il libro»)
- Titolo quando PARLI alla persona: Buongiorno, signor Rossi!
- Molte espressioni fisse: a casa, in classe, a scuola, a letto
Dlaczego «Mi piace il caffè», a nie «Mi piace caffè»?
Kiedy mówisz o czymś ogólnie, o całej kategorii, włoski wymaga rodzajnika. «Mi piace il caffè» = lubię kawę jako taką. Zapominanie o nim to pułapka numer jeden.
Mi piace il caffè · Adoro la musica · Odio il traffico
«Vado in Italia», ale «l'Italia è bella»?
Nazwy krajów i regionów wymagają rodzajnika, gdy są podmiotem lub dopełnieniem bliższym (L'Italia è bella; Conosco la Francia). Jednak z przyimkiem «in» oznaczającym miejsce lub kierunek rodzajnik zwykle znika: vado in Italia, abito in Toscana.
L'Italia è bella · ma: Vado in Italia
Czy nazwy miast biorą rodzajnik?
Nie, nazwy miast zwykle go NIE biorą: Roma è grande, vivo a Milano. (Wyjątki w rodzaju «L'Aia», «Il Cairo» poznasz później.)
Roma è caotica · Vivo a Napoli
«mia madre» czy «la mia madre»?
Przy zaimku dzierżawczym + nazwie członka rodziny w liczbie POJEDYNCZEJ rodzajnik odpada: mia madre, tuo padre, sua sorella. W liczbie mnogiej natomiast wraca: le mie sorelle, i miei fratelli.
mia madre · MA: le mie sorelle
«Mi lavo le mani» — dlaczego «le», a nie «mie»?
Przy częściach ciała i przedmiotach osobistych włoski używa rodzajnika (a nie zaimka dzierżawczego, jak robi to angielski): mi lavo le mani, mi metto la giacca. Kto je myje/zakłada, wynika już z czasownika zwrotnego.
Mi lavo le mani · Ho la testa che scoppia
Czy «il lunedì» oznacza tylko jeden poniedziałek?
Nie: rodzajnik + dzień w liczbie pojedynczej wyraża NAWYK, «ogni lunedì» (w każdy poniedziałek). Bez rodzajnika wskazujesz konkretny dzień: «Lunedì vado dal medico» = w ten poniedziałek.
Il lunedì gioco a calcio (ogni lunedì) · Lunedì parto (questo)
«il signor Rossi» czy «signor Rossi»?
Jeśli mówisz O NIM, potrzebny jest rodzajnik: «Il signor Rossi è arrivato.» Jeśli mówisz DO NIEGO, rodzajnik znika: «Buongiorno, signor Rossi!»
Il signor Rossi non c'è · MA: Prego, signor Rossi.
03 · Spójrz szerzej
W innych językach · typowe błędy
🇵🇱 Polski
: «», « ». , , .
pociąg → il treno
🇵🇱 Polski
( ), . « ».
lubię kawę → mi piace il caffè
🇵🇱 Polski
( ); .
myję ręce → mi lavo le mani
il studente → lo studente
«» : + .
il zaino → lo zaino
( : ).
la amica → l'amica
+ = : .
Mi piace caffè → Mi piace il caffè
.
Vivo a la Roma → Vivo a Roma
.
la mia madre → mia madre
+ .: (: ).
Mi lavo mie mani → Mi lavo le mani
, .
questo il libro → questo libro
/ .
04 · Najpierw czytanie
Przeczytaj i wyłap rodzajniki
- , . — Lubię kawę, ale nienawidzę herbaty.upodobania/kategorie: zawsze rodzajnik
- , . — Włochy są piękne, Polska też.kraj jako podmiot → rodzajnik
- . — W poniedziałki chodzę na siłownię.dzień + rodzajnik = nawyk
- . — Myję ręce przed kolacją.części ciała → rodzajnik, nie «mie»
- . — Moja mama mieszka w Rzymie.członek rodziny w lp.: bez rodzajnika · miasto: bez rodzajnika
- . — Pan Bruni ma dwoje dzieci.tytuł + nazwisko, gdy mówimy o nim
05 · Teraz twoja kolej
Ćwiczenia
06 · Produkcja
Napisz sam
Zapytaj Novę
Coś niejasne? Zadaj pytanie o tę kartę.