Włoskie czasowniki dzielą się na trzy koniugacje według końcówki bezokolicznika: -ARE (parlare), -ERE (prendere), -IRE (dormire). Końcówkę bezokolicznika odcinasz i doklejasz końcówkę osoby — parl-o, prend-o, dorm-o.
Nauka włoskiego › Gramatyka · poziom A1
Trzy koniugacje, czas teraźniejszy
parlare (mówić) · prendere (brać) · dormire (spać)
| Osoba | -ARE | -ERE | -IRE |
|---|---|---|---|
| io | parlo | prendo | dormo |
| tu | parli | prendi | dormi |
| lui / lei | parla | prende | dorme |
| noi | parliamo | prendiamo | dormiamo |
| voi | parlate | prendete | dormite |
| loro | parlano | prendono | dormono |
Zauważ, że -ERE i -IRE różnią się tylko w trzech miejscach (lui, voi, loro). To dobra wiadomość: dwie trzecie roboty jest wspólne.
Czwarta grupa, o której podręczniki mówią za późno: -isc-
Część czasowników na -IRE wstawia -isc- w liczbie pojedynczej i w trzeciej osobie mnogiej. Nie ma na to reguły — trzeba je znać. Za to jest ich niewiele i są bardzo częste.
capire (rozumieć)
| Osoba | Forma | Osoba | Forma |
|---|---|---|---|
| io | capisco | noi | capiamo |
| tu | capisci | voi | capite |
| lui / lei | capisce | loro | capiscono |
Tak samo: finire (kończyć), preferire (woleć), pulire (sprzątać), spedire (wysyłać). Noi i voi zostają bez -isc-, i to jest jedyna rzecz do zapamiętania.
Cztery czasowniki, bez których nie powiesz nic
| essere (być) | avere (mieć) | andare (iść) | fare (robić) | |
|---|---|---|---|---|
| io | sono | ho | vado | faccio |
| tu | sei | hai | vai | fai |
| lui / lei | è | ha | va | fa |
| noi | siamo | abbiamo | andiamo | facciamo |
| voi | siete | avete | andate | fate |
| loro | sono | hanno | vanno | fanno |
Te cztery są nieregularne i nie da się ich wyprowadzić z niczego. Za to pokrywają ogromną część codziennych zdań — warto poświęcić im pierwszy tydzień nauki i wracać do nich, dopóki nie wychodzą bez zastanowienia.
Jak się tego uczyć, żeby zostało
- Nie tabelami do wykucia: zdaniami o sobie. Nie „parlo, parli, parla”, tylko „Parlo polacco e un po’ d’italiano”.
- Najpierw io, tu, lui. Noi, voi i loro przychodzą same, kiedy zaczniesz rozmawiać.
- Czasowniki nieregularne nie na koniec, tylko na początku: są najczęstsze, więc bez nich nie zbudujesz zdania.
- Na głos. Odmiana zapamiętuje się uchem szybciej niż wzrokiem — po włosku końcówki są słyszalne, w przeciwieństwie do angielskiego.
Błąd, który słyszymy najczęściej
❌ Io sono 30 anni e sono fame.
✅ Ho 30 anni e ho fame.
Po polsku „mam 30 lat” i „jestem głodny” idą dwoma różnymi drogami, a po angielsku obie idą przez „to be”. Włoski wybiera avere w obu: ho 30 anni, ho fame, ho sete, ho freddo, ho paura. To jedno z pierwszych zdań, które warto zapamiętać w całości, bez rozkładania na części.
Częste pytania
Ile jest włoskich czasowników nieregularnych?
Kilkaset, ale w codziennej rozmowie krąży ich kilkadziesiąt. Zacznij od essere, avere, andare, fare, stare, dare, venire, dire, potere, volere, dovere, sapere — to pokrywa większość zdań.
Czy trzeba używać zaimka io, tu, lui?
Nie, i zwykle się go nie używa: końcówka już mówi, o kim mowa. Zaimek dodaje się dla podkreślenia lub kontrastu: „Io parlo italiano, lui no”.
Skąd wiadomo, że czasownik ma -isc-?
Nie ma na to reguły — to informacja przy słowie, tak jak rodzaj rzeczownika. Na szczęście grupa jest niewielka: capire, finire, preferire, pulire, spedire, costruire i kilkanaście innych.
Od którego czasu zacząć?
Od teraźniejszego. Po włosku wyraża też najbliższą przyszłość („Domani parto”), więc przez pierwsze tygodnie wystarcza do prawie wszystkiego.
Co dalej
Zaktualizowano: 2026-08-13 · NuovaLingua