Grammatica italiana

Il congiuntivo

Congiuntivo (tryb łączący) to dla Polaka temat, który najlepiej rozumieć przez znaczenie, nie przez listę reguł. Indicativo (tryb oznajmujący) podaje FAKT: „So che Maria è a casa” = „Wiem, że Maria jest w domu” (pewność). Congiuntivo pojawia się wtedy, gdy mówiący wyraża swój SUBIEKTYWNY stosunek: opinię, wątpliwość, życzenie, emocję, możliwość — najczęściej w zdaniu podrzędnym po słowie **che** („że / żeby”). „Penso che Maria **sia** a casa” = „Myślę, że Maria jest w domu” (moja opinia, nie fakt). Polski NIE ma osobnego trybu łączącego: tam, gdzie Włoch zmienia formę czasownika, my zostajemy przy zwykłym czasie („myślę, że jest”) albo używamy „żeby + forma na -ł” („chcę, żebyś przyszedł”). Dlatego Polak domyślnie wstawia indicativo i mówi błędnie „penso che è”. Najprostsza wskazówka pomocnicza: jeśli po polsku pojawia się „ŻEBY” lub tryb przypuszczający z „BY” („chcę, żebyś…”, „ważne, żeby…”), to po włosku prawie na pewno trzeba congiuntivo. Najpierw zobaczysz formy w kontekście, spróbujesz odkryć wzór, a potem go potwierdzimy. Skupimy się na dwóch czasach: congiuntivo presente i congiuntivo passato.

‹ Grammatica italiana

Livello: B1 · 22 min di studio

Leggi questo messaggio di Anna: «Senti, **penso che** Luca **abbia** un problema. **Credo che** non **stia** bene ultimamente: **sembra che** **sia** sempre stanco e **pare che** non **dorma** abbastanza. **Voglio che** tu gli **parli**, ma **ho paura che** lui non **voglia** ascoltare. **Spero che** tutto **vada** bene. **È importante che** noi gli **siamo** vicini. Comunque, **non sono sicura che** **abbia capito** quanto ci teniamo a lui. **Magari** domani lo invitiamo a cena, **così** parliamo con calma. Tu che ne pensi? **Credi che** **sia** una buona idea?» Hai notato i verbi strani dopo **che**? **abbia, stia, sia, dorma, parli, voglia, vada** — non sono indicativo (ha, sta, è, dorme, parla, vuole, va), ma **congiuntivo**: il modo della soggettività, del dubbio, del desiderio.

Indicativo o congiuntivo? Fatto contro opinione

Klucz to różnica między FAKTEM a SUBIEKTYWNYM stosunkiem mówiącego. Po czasownikach pewności i deklaracji (sapere = wiedzieć, dire = mówić, essere sicuro = być pewnym, è vero = to prawda) używamy INDICATIVO: „So che **è** tardi” = „Wiem, że jest późno”. Ale po czasownikach opinii, wątpliwości, życzenia i emocji używamy CONGIUNTIVO: „Penso che **sia** tardi” = „Myślę, że jest późno”. Te „spustowe” wyrażenia (verba uruchamiające) to m.in.: pensare che, credere che, sembrare/parere che (wydaje się), volere che (chcieć), sperare che (mieć nadzieję), avere paura/temere che (bać się), è importante/necessario/possibile che, bisogna che, benché/sebbene (chociaż), prima che, affinché. Wspólny mianownik: NIEPEWNOŚĆ, WOLA, OCENA — nie suchy fakt. Niemal zawsze pojawia się przy tym słówko **che**.

Indicativo (fakt) vs congiuntivo (opinia/wola)
Sygnał w zdaniu nadrzędnymTrybPrzykład
so che, è vero che, dico cheindicativoSo che **è** a casa.
penso che, credo checongiuntivoPenso che **sia** a casa.
sembra che, pare checongiuntivoSembra che **sia** stanco.
voglio che, spero checongiuntivoVoglio che tu **venga**.
ho paura che, temo checongiuntivoTemo che **piova**.
è importante / necessario checongiuntivoÈ importante che tu **studi**.
  • So che Marco **lavora** a Milano. — Wiem, że Marco pracuje w Mediolanie.
  • Penso che Marco **lavori** a Milano. — Myślę, że Marco pracuje w Mediolanie.
  • Spero che tu **stia** bene. — Mam nadzieję, że masz się dobrze.
  • È strano che non **risponda**. — Dziwne, że nie odpowiada.

Continua a imparare gratis

Questa è un’anteprima. Registrati gratis per la lezione completa, gli esempi, gli esercizi e la correzione AI.

Registrati gratis