Grammatica italiana

Il trapassato prossimo e il trapassato remoto

Czasy zaprzeszłe (włos. trapassati) służą do jednej rzeczy: pokazania UPRZEDNIOŚCI w przeszłości — czyli że coś wydarzyło się PRZED innym wydarzeniem przeszłym. To „przeszłość przed przeszłością”. Polski nie ma osobnego czasu zaprzeszłego (dawne „byłem zrobił” już zaniknęło), dlatego radzimy sobie słowami: „już”, „wcześniej”, „zanim”, „uprzednio”. Włoski natomiast ma do tego specjalne formy. Są DWA czasy zaprzeszłe: (1) **trapassato prossimo** = avevo/ero + participio passato (avevo fatto, ero andato) — to forma POWSZECHNA, używana w mowie i piśmie, odpowiednik znaczeniowy angielskiego past perfect; (2) **trapassato remoto** = ebbi/fui + participio passato (ebbi fatto, fui andato) — forma RZADKA, wyłącznie literacko-narracyjna, pojawiająca się głównie w zdaniach podrzędnych po quando / dopo che / appena, gdy zdanie główne jest w passato remoto. Strategia: trapassato prossimo musisz umieć AKTYWNIE tworzyć i używać; trapassato remoto wystarczy ROZPOZNAWAĆ przy czytaniu. Najpierw obejrzysz przykłady i spróbujesz odkryć regułę „prima del prima”, potem ją potwierdzimy.

‹ Grammatica italiana

Livello: B2 · 22 min di studio

Leggi: «Quando **arrivai** alla stazione, il treno **era** già **partito**.» Due fatti nel passato, ma uno PRIMA dell'altro: prima il treno è partito, poi io sono arrivato. Per il fatto più antico — quello «prima del prima» — l'italiano usa un tempo apposito: **era partito** (avevo/ero + participio). Si chiama **trapassato prossimo**. E in un romanzo potresti leggere: «**Dopo che ebbe finito** di parlare, uscì.» Anche qui c'è un'anteriorità, ma in stile narrativo: **ebbe finito** è il **trapassato remoto**. Due tempi, una sola idea: raccontare ciò che era GIÀ accaduto.

Trapassato prossimo: avevo fatto / ero andato

Trapassato prossimo tworzymy DOKŁADNIE jak passato prossimo, ale czasownik posiłkowy stawiamy w IMPERFETTO (a nie w czasie teraźniejszym). Czyli: imperfetto czasownika avere LUB essere + participio passato. Wybór posiłkowego jest taki sam jak w passato prossimo: avere dla większości czasowników (zwłaszcza przechodnich), essere dla czasowników ruchu/zmiany stanu i zwrotnych. Tak jak w passato prossimo, przy essere participio UZGADNIA SIĘ w rodzaju i liczbie z podmiotem (era andat-o / -a / -i / -e). Znaczenie: czynność dokonana PRZED innym momentem lub czynnością w przeszłości — „już to wcześniej zrobiłem”.

Trapassato prossimo — parlare (avere) i andare (essere)
Osobaparlare (avere)andare (essere)
ioavevo parlatoero andato/a
tuavevi parlatoeri andato/a
lui / leiaveva parlatoera andato/a
noiavevamo parlatoeravamo andati/e
voiavevate parlatoeravate andati/e
loroavevano parlatoerano andati/e
  • Quando sono arrivato, loro **avevano** già **mangiato**. — Kiedy przyszedłem, oni już zjedli.
  • Marta **era** già **uscita** quando l'ho chiamata. — Marta już wyszła, kiedy do niej zadzwoniłem.
  • Non sapevo che tu **avessi** ... — no: **avevi** già **finito**. — Nie wiedziałem, że już skończyłeś.
  • I bambini **si erano** già **addormentati**. — Dzieci już zasnęły.

Continua a imparare gratis

Questa è un’anteprima. Registrati gratis per la lezione completa, gli esempi, gli esercizi e la correzione AI.

Registrati gratis