A, in czy da? Włoskie przyimki miejsca

Dlaczego to boli Polaków

W polskim relacje przestrzenne niosą przypadki: „do Rzymu”, „w Rzymie”, „u Marka” — końcówka robi robotę. Włoski nie ma przypadków, więc całą tę pracę wykonują przyimki, a jest ich mniej niż polskich kombinacji. Jeden włoski przyimek pokrywa kilka polskich konstrukcji i odwrotnie.

Praktyczny wniosek: nie tłumacz przyimka. Ucz się całych połączeń — a casa, in banca, dal medico — tak jak uczysz się słówek.

Trzy reguły, które pokrywają prawie wszystko

Miasta → a. Vado a Milano, sono a Varsavia, abito a Napoli. Bez godnych uwagi wyjątków.

Kraje, regiony, duże wyspy → in. Vado in Italia, *in Polonia, in Toscana, in Sardegna. Małe wyspy biorą jednak a: a Capri*.

Osoby → da. Vado da Marco (idę do Marka), sono dal dentista (jestem u dentysty). Tam, gdzie polski ma „do” albo „u” zależnie od ruchu, włoski ma jedno da.

Miejsca, które biorą in bez rodzajnika

Grupa codziennych miejsc chce gołego in: *in banca, in farmacia, in biblioteca, in ufficio, in centro, in montagna, in piscina, in chiesa*.

Ale gdy miejsce zostaje doprecyzowane, rodzajnik wraca: sono in banca kontra sono nella banca di mio padre.

A rządzi równie sztywną grupą: *a casa, a scuola, a teatro, a letto, al cinema, al mare, al lavoro*. Nie ma tu logiki do odtworzenia — to bloki, ucz się ich jak pojedynczych słów.

Druga praca przyimka da

Pochodzenie: vengo dalla Polonia.

Czas trwania, gdy coś nadal trwa: studio italiano da due anni — „od dwóch lat”, nie „przez dwa lata”.

Strona bierna: il libro è stato scritto da Calvino.

Przeznaczenie, gdzie polski użyłby przymiotnika: occhiali da sole (okulary przeciwsłoneczne), camera da letto (sypialnia).