Gramatyka włoska

Liczebniki

Liczebniki (numerali) to słowa, którymi liczymy i porządkujemy świat. Po włosku dzielą się na cztery grupy: GŁÓWNE (cardinali: uno, due, tre — odpowiadają na pytanie „ile?”), PORZĄDKOWE (ordinali: primo, secondo, terzo — „który z kolei?”), WIELOKROTNE (moltiplicativi: doppio, triplo — „ile razy więcej”) i UŁAMKOWE (frazionari: mezzo, un terzo — części całości). Dla Polaka są tu trzy główne pułapki. PIERWSZA — akord: liczebniki główne są w większości NIEODMIENNE (tre, dieci, venti się nie zmieniają), ale „uno” zachowuje się jak rodzajnik nieokreślony (un, uno, una, un'), a liczebniki porządkowe odmieniają się jak przymiotniki (primo/prima/primi/prime). DRUGA — data: po włosku w datach używamy liczebnika GŁÓWNEGO (il due maggio), z JEDNYM wyjątkiem: pierwszy dzień miesiąca to „il primo” (porządkowy). TRZECIA — godzina: mówimy „sono LE due”, „sono LE tre” z rodzajnikiem żeńskim, bo w domyśle chodzi o „le ore”. Najpierw obejrzysz formy w kontekście, spróbujesz odkryć wzór, potem go potwierdzimy.

‹ Gramatyka włoska

Poziom: A1 · 18 min nauki

Leggi questo dialogo al bar: «— Buongiorno! Vorrei due caffè e un cornetto. Quant'è? — Sono tre euro e cinquanta. — Ecco cinque euro. — Grazie, ecco il resto. A che ora apre la banca? — Alle nove, ma oggi è il primo maggio, è chiuso. — Ah, è vero! Allora torno il due. Abito al terzo piano, in via Garibaldi ventuno.» Hai notato? due caffè, tre euro (numeri per contare); il primo maggio, il terzo piano (numeri d'ordine); alle nove (l'ora). Sono i numerali: contano, ordinano, dicono prezzi, ore e date.

I numeri cardinali: contare (liczby główne)

Liczby główne odpowiadają na pytanie „quanti? / quante?” (ile?). Najważniejsza dobra wiadomość dla Polaka: większość z nich jest NIEODMIENNA — tre libri, tre case, dieci euro (forma się nie zmienia, niezależnie od rodzaju). Wyjątkiem jest uno, który przed rzeczownikiem zachowuje się dokładnie jak rodzajnik nieokreślony: un libro, uno studente, una casa, un'amica. Zwróć uwagę na tworzenie liczb: od 11 do 16 końcówka „-dici” (undici, dodici, tredici, quattordici, quindici, sedici), a od 17 odwrotnie (diciassette, diciotto, diciannove). Dziesiątki łączymy z jednościami bez spacji: venti + uno = ventuno (gubimy „-i”!), venti + tre = ventitré (z akcentem!), trenta + otto = trentotto (gubimy „-a” przed samogłoską). Setki i tysiące: cento (nieodmienne), mille → l. mn. mila (duemila, tremila).

Liczby główne — wzór tworzenia
LiczbaWłoskiLiczbaWłoski
1 / 2 / 3uno, due, tre16 / 17sedici, diciassette
4 / 5 / 6quattro, cinque, sei20 / 21 / 23venti, ventuno, ventitré
7 / 8 / 9sette, otto, nove30 / 38trenta, trentotto
10 / 11 / 12dieci, undici, dodici40 / 50 / 60quaranta, cinquanta, sessanta
13 / 14 / 15tredici, quattordici, quindici100 / 1000 / 2000cento, mille, duemila
  • Ho due fratelli e tre sorelle. — Mam dwóch braci i trzy siostry.
  • Ci sono ventuno studenti in classe. — W klasie jest dwudziestu jeden uczniów.
  • Il libro costa ventitré euro. — Książka kosztuje dwadzieścia trzy euro.
  • In questo stadio ci sono duemila posti. — Na tym stadionie jest dwa tysiące miejsc.

Ucz się dalej za darmo

To fragment lekcji. Zarejestruj się za darmo, aby zobaczyć pełną lekcję, przykłady, ćwiczenia i korektę AI.

Zarejestruj się za darmo