Gramatyka włoska

Czasownik

Czasownik (il verbo) to serce zdania: mówi, co ktoś ROBI (lavoro = pracuję), albo JAKI jest / W jakim stanie (sono stanco = jestem zmęczony). W słowniku czasownik zapisujemy w formie podstawowej, czyli w BEZOKOLICZNIKU (infinito) — po polsku „robić, pisać, spać”. Włoskie bezokoliczniki kończą się na -ARE, -ERE albo -IRE i to właśnie te trzy końcówki dzielą wszystkie włoskie czasowniki na TRZY GRUPY (koniugacje). Dla Polaka jest tu kilka dobrych wiadomości i jedna pułapka. DOBRA WIADOMOŚĆ: tak jak po polsku, włoski czasownik ZMIENIA KOŃCÓWKĘ zależnie od osoby (io parlo, tu parli, lui parla) — to znajoma idea odmiany. PUŁAPKA: ponieważ końcówka już mówi, KTO wykonuje czynność, Włosi bardzo często OPUSZCZAJĄ zaimek osobowy — mówią po prostu „parlo”, a nie „io parlo”. Najpierw obejrzysz przykłady w kontekście i spróbujesz sam odkryć wzór, potem go potwierdzimy.

‹ Gramatyka włoska

Poziom: A1 · 18 min nauki

Leggi questa breve presentazione: «Ciao! Mi chiamo Marco. Ogni giorno io lavoro in un ufficio. La mattina parlo con i clienti, poi scrivo molte email. A mezzogiorno mangio un panino. La sera dormo otto ore. Mia sorella, invece, non lavora: studia all'università e parte spesso per Roma.» Hai notato le parole evidenziate? lavoro, parlo, scrivo, mangio, dormo, studia, parte. Sono VERBI: dicono che cosa fa una persona. Guarda le loro finali: parlo, scrivo, dormo… non sono uguali! E nel dizionario non trovi «parlo», ma parlare, scrivere, dormire. Perché? Scopriamolo insieme.

Tre coniugazioni: -are, -ere, -ire (trzy grupy czasowników)

Forma podstawowa czasownika to BEZOKOLICZNIK (infinito). Patrząc na jego ostatnie trzy litery, od razu wiesz, do której z TRZECH KONIUGACJI (coniugazioni) należy czasownik. PIERWSZA koniugacja kończy się na **-are**: parl**are** (mówić), lavor**are** (pracować), mangi**are** (jeść) — to grupa NAJLICZNIEJSZA i najbardziej regularna. DRUGA koniugacja kończy się na **-ere**: scriv**ere** (pisać), legg**ere** (czytać), prend**ere** (brać). TRZECIA koniugacja kończy się na **-ire**: dorm**ire** (spać), part**ire** (wyjeżdżać), apr**ire** (otwierać). Kiedy uczysz się nowego czasownika, ZAWSZE zapamiętuj go w bezokoliczniku razem z grupą — to jak zapamiętywanie rzeczownika z rodzajnikiem. Dzięki temu wiesz, jak go potem odmienić.

Trzy koniugacje rozpoznajemy po końcówce bezokolicznika
KoniugacjaKońcówkaPrzykładyZnaczenie
I (pierwsza)-areparlare, lavorare, mangiaremówić, pracować, jeść
II (druga)-erescrivere, leggere, prenderepisać, czytać, brać
III (trzecia)-iredormire, partire, aprirespać, wyjeżdżać, otwierać
  • **Lavorare** è un verbo della prima coniugazione. — „Pracować” to czasownik pierwszej koniugacji.
  • **Scrivere** finisce in -ere: seconda coniugazione. — „Pisać” kończy się na -ere: druga koniugacja.
  • **Dormire** e **partire** sono della terza coniugazione. — „Spać” i „wyjeżdżać” to trzecia koniugacja.

Ucz się dalej za darmo

To fragment lekcji. Zarejestruj się za darmo, aby zobaczyć pełną lekcję, przykłady, ćwiczenia i korektę AI.

Zarejestruj się za darmo