Grammatica italiana

Il gerundio

Gerundio to forma czasownika kończąca się na **-ando** (od czasowników na -are) albo **-endo** (od -ere / -ire): parl**ando** (mówiąc), prend**endo** (biorąc), dorm**endo** (śpiąc). Dla Polaka to znajomy teren: odpowiada polskiemu imiesłowowi przysłówkowemu na „-ąc” (robiąc, idąc, czytając). Gerundio ma dwa główne zadania. (1) Z czasownikiem „stare” tworzy formę POSTĘPOWĄ (progresywną): „**sto mangiando**” = „właśnie jem / jem (w tej chwili)” — coś, czego polski nie ma jako osobnej formy. (2) Samodzielnie łączy dwie informacje, wyrażając SPOSÓB („guardando film” = oglądając filmy), CZAS („tornando a casa” = wracając do domu) albo PRZYCZYNĘ („essendo stanco” = będąc zmęczonym). Poznasz też gerundio composto (avendo fatto = zrobiwszy), które sygnalizuje czynność WCZEŚNIEJSZĄ. Uwaga na pułapkę: włoskie gerundio NIE służy do tłumaczenia polskiego „lubię GOTOWAĆ” — tam idzie bezokolicznik (mi piace cucinare), nie gerundio. Najpierw zobacz przykłady w kontekście, spróbuj odkryć wzór, potem go potwierdzimy.

‹ Grammatica italiana

Livello: B1 · 18 min di studio

Sei in videochiamata con un amico italiano. Lui ti chiede: «Che cosa **stai facendo**?» Tu rispondi: «**Sto preparando** la cena e intanto **sto ascoltando** un podcast.» Lui ride: «Tu impari l'italiano **ascoltando** i podcast, vero?» — «Sì! E imparo molto anche **guardando** le serie con i sottotitoli.» Poi racconti: «Ieri, **tornando** a casa, ho incontrato una vecchia amica. **Essendo** in ritardo, però, non ci siamo fermati a parlare.» E aggiungi: «**Avendo studiato** tanto, ora capisco quasi tutto!» Hai notato le forme **stai facendo, sto preparando, ascoltando, guardando, tornando, essendo, avendo studiato**? Tutte finiscono in **-ando** o **-endo**: è il **gerundio**, la forma che descrive un'azione in corso o spiega come, quando e perché facciamo qualcosa.

Che cos'è il gerundio? Forma in -ando / -endo

Gerundio semplice (gerundio proste) tworzymy bardzo regularnie. Czasowniki na **-are** → temat + **-ando** (parlare → parl**ando**, mangiare → mangi**ando**). Czasowniki na **-ere** i **-ire** → temat + **-endo** (prendere → prend**endo**, dormire → dorm**endo**, finire → fin**endo**). Gerundio jest NIEODMIENNE: ma jedną formę dla wszystkich osób i rodzajów (mówiąc, mówiąc, mówiąc — io / tu / lei…). To wielka ulga po polskiej odmianie. Tylko cztery częste czasowniki mają nieregularny temat (od dawnej formy łacińskiej): **fare → facendo**, **dire → dicendo**, **bere → bevendo**, **porre → ponendo** (i pochodne typu „comporre → componendo”). Polski odpowiednik to imiesłów na „-ąc”: parlando = mówiąc, leggendo = czytając, dormendo = śpiąc.

Gerundio semplice — formy regularne i nieregularne
BezokolicznikGerundioTłumaczenie
parlareparl**ando**mówiąc
mangiaremangi**ando**jedząc
prendereprend**endo**biorąc
dormiredorm**endo**śpiąc
finirefin**endo**kończąc
fare**facendo**robiąc (nieregularne)
dire**dicendo**mówiąc, powiadając (nieregularne)
bere**bevendo**pijąc (nieregularne)
  • Imparo molto **leggendo** i giornali. — Uczę się dużo, czytając gazety.
  • **Mangiando** in fretta, ti fai male. — Jedząc w pośpiechu, szkodzisz sobie.
  • **Facendo** sport, mi sento meglio. — Uprawiając sport, czuję się lepiej.
  • **Dicendo** la verità, hai fatto bene. — Mówiąc prawdę, postąpiłeś dobrze.

Continua a imparare gratis

Questa è un’anteprima. Registrati gratis per la lezione completa, gli esempi, gli esercizi e la correzione AI.

Registrati gratis