Gramatyka włoska

Gerundio

Gerundio to forma czasownika kończąca się na -ando (od czasowników na -are) albo -endo (od -ere / -ire): parlando (mówiąc), prendendo (biorąc), dormendo (śpiąc). Dla Polaka to znajomy teren: odpowiada polskiemu imiesłowowi przysłówkowemu na „-ąc” (robiąc, idąc, czytając). Gerundio ma dwa główne zadania. (1) Z czasownikiem „stare” tworzy formę POSTĘPOWĄ (progresywną): „sto mangiando” = „właśnie jem / jem (w tej chwili)” — coś, czego polski nie ma jako osobnej formy. (2) Samodzielnie łączy dwie informacje, wyrażając SPOSÓB („guardando film” = oglądając filmy), CZAS („tornando a casa” = wracając do domu) albo PRZYCZYNĘ („essendo stanco” = będąc zmęczonym). Poznasz też gerundio composto (avendo fatto = zrobiwszy), które sygnalizuje czynność WCZEŚNIEJSZĄ. Uwaga na pułapkę: włoskie gerundio NIE służy do tłumaczenia polskiego „lubię GOTOWAĆ” — tam idzie bezokolicznik (mi piace cucinare), nie gerundio. Najpierw zobacz przykłady w kontekście, spróbuj odkryć wzór, potem go potwierdzimy.

‹ Gramatyka włoska

Poziom: B1 · 18 min nauki

Sei in videochiamata con un amico italiano. Lui ti chiede: «Che cosa stai facendo?» Tu rispondi: «Sto preparando la cena e intanto sto ascoltando un podcast.» Lui ride: «Tu impari l'italiano ascoltando i podcast, vero?» — «Sì! E imparo molto anche guardando le serie con i sottotitoli.» Poi racconti: «Ieri, tornando a casa, ho incontrato una vecchia amica. Essendo in ritardo, però, non ci siamo fermati a parlare.» E aggiungi: «Avendo studiato tanto, ora capisco quasi tutto!» Hai notato le forme stai facendo, sto preparando, ascoltando, guardando, tornando, essendo, avendo studiato? Tutte finiscono in -ando o -endo: è il gerundio, la forma che descrive un'azione in corso o spiega come, quando e perché facciamo qualcosa.

Che cos'è il gerundio? Forma in -ando / -endo

Gerundio semplice (gerundio proste) tworzymy bardzo regularnie. Czasowniki na -are → temat + -ando (parlare → parlando, mangiare → mangiando). Czasowniki na -ere i -ire → temat + -endo (prendere → prendendo, dormire → dormendo, finire → finendo). Gerundio jest NIEODMIENNE: ma jedną formę dla wszystkich osób i rodzajów (mówiąc, mówiąc, mówiąc — io / tu / lei…). To wielka ulga po polskiej odmianie. Tylko cztery częste czasowniki mają nieregularny temat (od dawnej formy łacińskiej): fare → facendo, dire → dicendo, bere → bevendo, porre → ponendo (i pochodne typu „comporre → componendo”). Polski odpowiednik to imiesłów na „-ąc”: parlando = mówiąc, leggendo = czytając, dormendo = śpiąc.

Gerundio semplice — formy regularne i nieregularne
BezokolicznikGerundioTłumaczenie
parlareparlandomówiąc
mangiaremangiandojedząc
prendereprendendobiorąc
dormiredormendośpiąc
finirefinendokończąc
farefacendorobiąc (nieregularne)
diredicendomówiąc, powiadając (nieregularne)
berebevendopijąc (nieregularne)
  • Imparo molto leggendo i giornali. — Uczę się dużo, czytając gazety.
  • Mangiando in fretta, ti fai male. — Jedząc w pośpiechu, szkodzisz sobie.
  • Facendo sport, mi sento meglio. — Uprawiając sport, czuję się lepiej.
  • Dicendo la verità, hai fatto bene. — Mówiąc prawdę, postąpiłeś dobrze.

Ucz się dalej za darmo

To fragment lekcji. Zarejestruj się za darmo, aby zobaczyć pełną lekcję, przykłady, ćwiczenia i korektę AI.

Zarejestruj się za darmo